16-06-2022 | Admin

Con người trên cõi đời này ai cũng phải đối mặt với tám ngọn gió đối lập nhau và không ai có thể tránh khỏi chúng. Tám ngọn gió đối lập theo từng cặp phạm trù được gọi là Bát phong. Bát phong có sức ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của mỗi con người và cũng chính nó làm cho con người thay đổi vì thúc bách của nhu cầu, vì lợi ích của bản thân. Bát phong làm cho con người thay đổi nhưng người ta luôn tự biện luân cho những sự thay đổi đó mà ít khi nhìn lại chính mình. Tám ngọn gió này gồm có bốn điều tốt và bốn điều không tốt như sau: Được-Mất, Thanh danh-Tai tiếng, Khen-Chê và Đau khổ-Lạc thú.



Ảnh:minh họa

 

Đối với vấn đề Được-Mất thì người ta dễ dàng cười khi thời vận đi lên, khi mua bán có lời, nhưng khi thua lỗ, thời vận đi xuống thì lại phiền não. Có mấy ai biết được chính phiền não đó khiến tâm trí người ta bất an chứ chẳng có lợi lạc gì. Người ta có thể lăng mạ bà lão ăn xin khi bà ấy lục tìm thức ăn thừa trong thùng rác để làm dịu bớt cơn đói, nhưng chính người đó sẽ không ngần ngại cho ra cả tỷ bạc để đổi lại chút hư danh trên mặt báo. Đây còn gọi là cặp phàm trù Thanh danh-Tai tiếng của Bát phong mà con người thường cho rằng làm kinh tế thì phải quảng bá hình ảnh của doanh nghiệp. Như vậy là những người này chưa hiểu được rằng “Hương các loại hoa thơmkhông ngược bay chiều gió; Hương người đức hạnh, ngược chiều gió tung bay(Pháp cú 54, Phẩm Hoa).

Khen-Chê và Đau khổ-Lạc thú là hai cặp phàm trù tiếp theo mà người đời phải thường xuyên đối diện. Lúc bị khiển trách hay chê bai người ta thường suy sụp tinh thần nhưng lại hân hoan khi được tán dương hoặc khen ngợi. Nghịch lý thay, những lời khen chê đó cũng chỉ là những tiếng động, những âm thanh hoặc những chữ viết trên một văn bản vô hồn không đem lại hiệu quả nào trong thực tế. Trong công việc, nếu phải khiển trách hay khen tặng ai đó thì hãy khiển trách với tâm không sân hận; khen tặng những lời không hàm ý mĩa mai. Phiền não và khổ đau cũng đến với con người qua hình thức này hay nói cách khác đó là nguồn gốc của Đau khổ-Lạc thú. Người ta thường cho rằng, những lời tán dương hoặc khen ngợi là hạnh phúc chứ không cho rằng đó chỉ là sự hão huyền và rỗng tuếch.

 

 

Đau khổ-Lạc thú nằm bên trong tâm trí và không thể định nghĩa bằng những từ ngữ thô tục như: tài sản, quyền lực.... và chính những thứ đó sẽ là nguồn đau khổ cho chính những người đang nắm giữ quyền làm chủ chứ không phải là Lạc thú hay hạnh phúc thật sự. Bởi vì, cái gọi là hạnh phúc của người nầy có thể là đau khổ chứ không phải là hạnh phúc của người kia. Mục đích của đạo Phật không phải là cầu nguyện và thực hiện nghi lễ mà là giúp con người vượt qua phiền não và khổ đau do thăng trầm thế sự. Con người giữ được tâm bình thản giữa các phạm trù Được-Mất, Thanh danh-Tai tiếng, Khen-Chê và Đau khổ-Lạc thú mới là người hiểu được cứu cánh của Phật giáo.

 

 

Tóm lại, Bát phong luôn hiện hữu và từng đợt từng đợt hủy diệt sự tu học và hành trì của chúng ta. Vì thế, hãy chịu khó tìm hiểu thật kỹ đạo lý và tinh tấn tu học để có cuộc sống thân tâm thường an lạc nhằm giảm bớt tham, sân, si mỗi khi một trong tám ngọn gió của Bát phong len lỏi qua cuộc đời của chính mình.

Bát phong! Ôi, Bát phong! Tám ngọn gió độc làm cần phải đốn nhận bằng tâm bình thản, tâm trống rỗng.

 

Mùa hạ năm Nhâm Dần, 15 tháng 6 năm 2022

TT.Thích Đạo Nguyên