12-02-2017 | Admin

Nằm cách thành phố Phan Rang gần 10 km, ngay trên đường quốc lộ 1A, làng gốm Bàu Trúc ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận tự hào là một trong hai làng gốm cổ nhất Đông Nam Á.





Con đường nhựa dẫn khách bước chân vào ngôi làng. Đời sống của người dân đã khấm khá hơn với những ngôi nhà được xây dựng khang trang. Hầu hết các gia đình ở đầu làng đều không còn làm nghề, những nhà  làm nghề đều nằm phía sâu bên trong.

Ở các nhà làm nghề, gian ngoài là phòng trưng bày sản phẩm, bên trong là nơi tạo hình và nung đất. Những chiếc bình hoa, lu đựng nước, chiếc đĩa, cái chum… - những vật dụng thường ngày đều được những đôi bàn tay tài hoa làm ra từ đất sét





Ảnh: internet

Gốm Bàu Trúc được làm từ đất sét sông Quao trộn với cát. Đất chỉ được lấy một năm một lần, mỗi lần lấy đất kéo dài nửa tháng. Đất được lấy nhiều hay ít tùy vào khả năng của người lấy. Tới mùa lấy đất, hầu như mọi người đều đem đất về trữ sẵn tại nhà để dùng trong cả một năm. Đất sét được làm sạch, đập nhuyễn, ngâm nước, sau đó nhồi với cát trắng hạt nhỏ theo tỷ lệ hai đất sét một cát đến khi cho thật mịn và dính lại với nhau.

Ngày nay, tuy khoa học kỹ thuật hiện đại phát triển nhưng người Chăm ở Ninh Thuận vẫn còn giữ nguyên truyền thống làm gốm thủ công từ vài trăm năm qua. Người làng không làm bằng bàn xoay mà người thợ phải xoay quanh sản phẩm. Những chiếc lọ, chiếc đĩa dần hiện ra sau mỗi lần xoay vòng và khi người thợ dừng xoay cũng là lúc sản phẩm được hoàn thành. Được làm nhiều nhất là những bức phù điêu hình người phụ nữ Chăm, hình những vị vua Chăm, vũ nữ và các vật dụng hàng ngày. Sau đó, người ta dùng tấm vải thấm nước, quấn vào tay chà láng thân gốm và tạo hình miệng sản phẩm. Gốm nặn xong đem phơi chỗ râm mát, đến khi khô ráo rồi đem nung. Sản phẩm được nung theo kiểu lò lộ thiên khi người thợ chỉ đơn giản dùng rơm, củi khô chất thành đống rồi đốt. Các sản phẩm không có màu sắc giống nhau như sản xuất dây chuyền. Gốm Bàu Trúc có màu nâu đỏ tự nhiên của đất rồi điểm xuyết các vệt vàng đỏ, đỏ hồng, đen xám, vệt nâu do quá trình cháy xém khi nung đã tạo thành sản phẩm đặc trưng của người Chăm nơi đây.





Ông tổ của làng nghề là Pô klong Chan. Hàng năm, người dân địa phương vẫn tổ chức cúng lễ tưởng nhớ vị tổ sư làng nghề của mình. Với 400 hộ dân trong đó người làm nghề không còn nhiều nhưng người dân Bàu Trúc vẫn cố gắng duy trì làng nghề cho đến tận hôm nay.



Các công ty du lịch thường xuyên đưa khách đến tham quan và tìm hiểu thêm về làng gốm giàu truyền thống này. Du khách đến đây có thể tự tay làm cho mình những chiếc cốc hay chiếc đĩa, rồi tự tay mình vẽ hoa văn và nung trên lửa. Cảm giác thật thú vị khi được tận tay nắm đất và làm cho riêng mình những sản phẩm.



Tuấn Phong