16-11-2016 | Admin

Thành Nam Tràng An là hệ thống phòng thủ phía Nam của kinh thành Hoa Lư xưa, nên nơi đây, bên cạnh hệ thống núi đá vôi dày đặc, được mệnh danh là quân thành bằng đá bất khả xâm phạm của các triều đại xưa, còn còn nhiều đền, phủ, là dấu tích của các quan lại triều Đinh và nhà Trần sau này. Tại đây còn khá nhiều di tích lịch sử ghi dấu trên chặng đường hành hương, khám phá khu danh thắng Tràng An, tiêu biểu như: Đền Trình. Nơi đây thờ “Tứ trụ triều Đinh” là Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ.




Đền Trình ngày nay được xây theo kiến trúc hình chữ “Đinh” với thế “Ỷ sơn, diện thủy”, dựa trên nền móng và di tích còn sót lại của đền thờ cũ, hiện tại ngôi đền thờ cũ cổ kính, linh thiêng vẫn còn nép mình dựa lưng vào núi, là một chứng tích lịch sử của một quá khứ bi hùng xưa. Để khách thập phương có không gian chiêm bái rộng rãi hơn, nhiều hạng mục công trình thờ tự đẹp đẽ, cầu kỳ và tinh xảo đã được xây dựng tại đây. Từ phía ngoài nhìn vào, hai cánh tả cánh hữu đặt hai tượng đồng đứng, là ban thờ hai ông Tả Thanh Trù – Hữu Thanh Trù, ở Bái đường có treo nhiều bức đại tự, câu đối ca ngợi tứ trụ triều Đinh bằng gỗ tứ thiết, sơn son thếp vàng.



Vào trong hậu cung, trên bệ thờ có đặt bốn tượng đồng dát vàng, tướng mạo oai vệ, bề thế, bốn tượng đều đội mũ cánh chuồn, mặc áo quan thêu rồng. Đó chính là Tứ trụ triều Đinh, Hàng trên cùng đặt 2 tượng: Nguyễn Bặc và Trịnh Tú, Hàng dưới là tượng của Đinh Điền, Lưu Cơ. Đây đều là những người bạn thuở thiếu thời, sau này là những tướng lĩnh thân cận góp công lớn cho sự thành lập của nhà Đinh.

Đi qua Đền Trình là một vùng sông nước, núi non xanh thẳm dẫn tới Đền Trần.



Đền Trần do vua Đinh Tiên Hoàng  xây dựng cùng thời với đền Hùng, sau này vua Trần Thái Tông về đây lập hành cung Vũ Lâm, cho xây dựng lại bằng đá bề thế hơn và đổi tên là là đền Nhà Trần. Đền Trần là nơi thờ thần Quý Minh, vị thần trấn cửa ải phía nam Hoa Lư tứ trấn . Đền còn có tên là đền Nội Lâm – ngôi đền trong rừng. Đền Trần Nội Lâm cùng với Vũ Lâm, Văn Lâm hợp thành Tam Lâm dưới triều đại nhà Trần. Và được coi là một trong Hoa Lư tứ trấn.

Khi tu hành ở đây, Trần Nhân Tông có bài thơ “Vũ Lâm thu vãn” được dịch như sau:

Lòng khe in ngược bóng cầu hoa

Hắt sáng bờ khe vệt nắng tà

Lặng lẽ nghìn non rơi lá đỏ

Mây giăng như mộng tiếng chuông xa

Tiếp tục hành trình du ngoạn, khám phá cảnh quan sơn thủy hữu tình của khu danh thắng Tràng An, chúng tôi tới một ngôi đền tiếp theo trong hệ thống các ngôi đền huyền bí từ thuở xưa, đó là Phủ Khống.

Phủ Khống nằm trên một dải đất hẹp, lưng tựa vào hang Khống, bên phải là dãy núi đá dựng đứng, trước mặt là thung lũng nước mênh mông. Phủ Khống là nơi thờ 7 vị quan trung thần triều Đinh, gắn với các truyền thuyết khi vua Đinh Tiên Hoàng  băng hà, 7 vị quan trong triều đình mang nhiều quan tài chôn theo các hướng rồi cùng tuẫn tiết để giữ kín những bí mật về ngôi mộ thật. Một vị tướng trấn giữ thành nam vô cùng cảm kích trước nghĩa khí của 7 vị trung thần liền lập bát nhang thờ cúng ở đây. Sau khi vị tướng này mất, nhân dân trong vùng đã lập đền thờ và trồng cây thị ngay trước cửa Phủ để tưởng nhớ các bậc trung thần. Điều đặc biệt ở Cây thị nghìn năm tuổi này là trên cùng một cây lại có 2 loại quả: 1 tròn và 1 dẹt. Chữ “Khống” ở đây chính là bí ẩn về vị trí lăng mộ Vua Đinh Tiên Hoàng cho tới tận ngày nay.

Ngoài ra còn phải kể đến hệ thống hang động xuyên thủy gắn kết những địa điểm tâm linh này, mỗi hang đều tiềm ẩn những vẻ đẹp và sự tích riêng gắn liền với nó. Quá trình kiến tạo địa chất đã tạo nên những hốc đá, nhũ đá muôn hình vạn trạng, tô điểm thêm cho không gian tâm linh huyền bí của những ngôi đền.

Những ngôi đền cổ xưa vẫn còn đó, lẩn khuất trong những rặng núi xanh rì, hay trầm mặc in bóng xuống làn nước tựa gương soi, là những khoảng lặng trong mối giao hòa giữa con người và thần linh, để tâm hồn chúng ta mỗi khi chạm vào quá khứ, đều trở nên thanh cao, hướng thiện.


Nguồn: Khám Phá Việt Nam