06-07-2017 | Admin

Nằm các trung tâm thành phố Hồ Chí Minh khoảng 10km về phía Tây Bắc, Miếu Nổi (còn được gọi là Miếu Phù Châu) thuộc khu cù lao trên sông Vàm Thuật thuộc phường 5, quận Gò Vấp. Đây là ngôi miếu không chỉ nổi tiếng về phong cách kiến trúc đẹp mà còn có vị trí xây dựng rất đặc biệt khiến cho ngôi miếu có được vị thế về không gian với khung cảnh xung quanh rất độc đáo mà ít nơi nào có được.





Miếu được xây gần như bao trùm trên một cồn đất nhỏ hình chữ nhật, diện tích khoảng 100 mét vuông nổi giữa sông Vàm Thuật. Hai bờ sông dọc theo Miếu, bờ Tây là khu dân cư (thuộc phường 5, quận Gò Vấp), bờ Đông là vùng chuyên canh (thuộc phường An Phú Đông, quận 12), bao gồm cả hai bến đò Miếu Nổi và Bến Cát, nay còn lưu giữ đôi chút khung cảnh miệt vườn của vùng đất Gia Định xưa. Dưới chân cồn đất có nhiều đá xanh lồi xung quanh. Do địa hình khá đặc biệt nên còn có tên gọi dân gian là Miếu Nổi. Khách muốn sang Miếu Nổi phải đi bằng đò với tần suất 10 phút/chuyến. Nơi đây với 4 bề sông nước êm đềm, là nơi được nhiều người dân thành phố cũng như khách thập phương từ khắp nơi chọn làm nơi tham quan ngắm cảnh, cũng như mong muốn tìm cho mình cảm giác thanh tịnh, yên bình, tránh xa với những ồn ào, xô bồ nơi cuộc sống đô thị đang phải đối mặt hàng ngày.




Không có sử sách nào ghi chép lại ngôi miếu được tạo dựng từ năm nào. Những người già sinh ra ở khu vực này cũng không biết chính xác năm nó ra đời.Tương truyền, vào thế kỷ 18, một người đàn ông chài lưới trên đoạn sông này đã chài phải xác chết của một người phụ nữ. Ông đem chôn cái xác lên cù lao này. Nhờ đó mà cuộc sống sông nước của ông khấm khá hơn. Tiếng lành đồn xa, những ngư dân khác cũng theo nhau tới thắp hương, cầu phúc trước ngôi mộ mỗi đêm giăng lưới với hi vọng sẽ có nhiều tôm cá, thuyền ghe thuận lợi đi về. Dần dà, không chỉ những ngư dân chài lưới quanh khúc sông Vàm Thuật mà những chủ ghe thuyền buôn bán qua đây cũng nán lại thắp hương, dâng lễ. Các cụ bô lão trong vùng bèn tập hợp con cháu, góp công của xây dựng ngôi miếu to hơn, đề phòng những lúc nước to, lũ lớn.

Một truyền thuyết khác lại kể rằng, cách đây gần hai trăm năm, một ngư phủ quăng lưới đánh cá trên dòng sông Bến Cát (thuộc xã Hạnh Thông, tổng Bình Trị Thượng huyện Gò Vấp, tỉnh Gia Định, nay thuộc TP.HCM) đã vớt được một pho tượng mà lúc ấy người ta cho rằng đó là tượng Bà Thủy Tề. Từ đó, ngôi miếu thờ Bà được dân chúng trong vùng lập nên trên cù lao bỏ hoang để cầu cho mưa thuận gió hòa, thuyền bè đi về bình an.

Vậy đâu là truyền thuyết đúng về ngôi miếu, chúng tôi tìm đến ông Lục Câu trưởng ban quản lí ngôi miếu, người đã đứng ra vận động, quyên góp trùng tu ngôi miếu.

Trong thời kỳ này, giao thông đường thủy là loại giao thông rất phổ biến. Sông Vàm Cỏ là nơi qua lại thường xuyên của các loại tàu thuyền. Những nhà buôn người Hoa khi đi qua khúc sông, thường ghé nghỉ đêm lại trên cù lao bỏ hoang này. Sau những lần như vậy, họ thường thấy những hiện tượng lạ xuất hiện vào những đêm ngủ tại đây. Vì vậy, các nhà buôn đường thủy đã cùng với các bô lão sống trong vùng lập nên một cái miếu, để cầu mong thuận buồm xuôi gió, thượng lộ bình an.

Đến năm 1989 ông Lục Câu vốn là người Hoa sống tại địa phương đã đứng ra bỏ tiền và phát động mọi người sửa sang, trùng tu lại ngôi miếu. Ông đã tự tay phác thảo và thực hiện tu sửa, đắp các hình tượng tại miếu. Đến nay, sau nhiều lần trùng tu, Phù Châu miếu đã trở thành một ngôi miếu khang trang, kiến trúc đặc sắc với nét văn hóa Việt – Hoa.





Điều dễ dàng nhận thấy khi đến miếu Nổi là hình ảnh những con rồng. Có thể nói, miếu Nổi chính là một thế giới thu nhỏ của rồng vì trên miếu có hàng trăm con rồng ở rất nhiều các tư thế, kiểu dáng khác nhau. Rồng hiện diện ở khắp nơi trong không gian của miếu Nổi. Ngay cổng vào là đôi rồng làm bằng đá cẩm thạch uốn lượn theo thế song long đồi đầu. Trên nóc mỗi tòa nhà đều trang trí rồng chầu hạt ngọc, rồng chầu tháp Cửu phẩm, rồng chầu cuốn thư. Trên bốn đầu đao cong lên có gắn hình tượng Long, Ly, Quy, Phụng. Trong miếu, tám cây cột đều đắp nổi rồng uốn lượn ôm lấy thân cột. Theo người dân trong vùng thì vào một đêm mưa to gió lớn, có hai con rồng xuất hiện, đánh nhau trên dòng sông Vàm Thuật. Sáng ra, nơi này nổi lên một gò đất cùng với năm bức tượng của năm mẹ ngũ hành. Từ đó, người dân lập nên ngôi miếu để thờ. Và một câu chuyện khác được truyền khẩu trong dân gian, cách đây mười mấy năm, trên sông Bến Cát trước ngôi miếu, thường có cặp cá bông to lớn nổi trên mặt nước. Mọi người cho rằng đấy là cặp cá thần của bà Cậu, nên không ai dám động đến. Quan sát kỹ, thì thấy cặp cá này có thêm những chiếc râu giống như râu của rồng, nên nhiều người cho rằng đó là hóa thân của loài rồng.









Nằm cách biệt với thành phố, miếu Nổi là một trong số ít nơi vắng vẻ, còn lưu giữ vẻ hoang sơ của một Sài Gòn xưa. Giữa bốn bề sông nước, đứng ở đây chỉ nghe tiếng tàu thuyền chạy trên sông, sóng nước vỗ vào bờ đá quanh miếu, và âm thanh của chuyến bay sắp hạ cánh. Đây là nơi lý tưởng cho những ai có tâm hồn thầm lặng, muốn lắng nghe và cảm nhận nhiều hơn là chìm trong những thanh âm ồn ào, xô bồ.

Năm 2010, miếu Nổi được công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố. Tồn tại gần 300 năm, miếu Nổi chứng kiến không biết bao thăng trầm của lịch sử hình thành vùng đất Sài Gòn – Gia Định, và sự phát triển của thành phố Hồ Chí Minh hiện đại ngày nay. Tránh xa những bộn bề của phố phường, nơi đây là địa điểm khá lý thú để du khách hòa mình vào thiên nhiên và cảnh sông nước êm đềm, thanh tịnh, trong mùi hương trầm lan tỏa khắp ngôi miếu thiêng.


Nguồn: KPVN